Viết vội đêm cuối học kỳ

Hôm nay đã là ngày cuối của học kỳ.

Mình sẽ không nói về những thứ mình làm không tốt. Không phải vì mình làm tốt hết. Mà vì nhiều thứ không tốt quá, chả biết kể bao giờ mới hết.

Hoang mang, lo lắng, rồi hối hả chạy nước rút cho mấy ngày cuối, giờ này mình vẫn còn chưa hết băn khoăn.

Cuối giờ chiều nay vẫn có mấy học sinh phải ở lại với mình để rèn chữ, luyện câu. Tức là những công việc đơn giản nhất của viết văn. Trong đó có một học sinh là người nước ngoài, viết Tiếng Việt chưa sõi, một học sinh nam khác thì rất hiền, hiểu biết, nói rất tốt nhưng chữ thậm xấu và viết không bao giờ thành câu. Mình chỉ lo, không biết những giờ phút ít ỏi cuối cùng này có đủ khiến tụi nhỏ nhận ra điều gì, thay đổi điều gì không?

Cũng cuối giờ chiều hôm nay, một nhóm gồm 4 học sinh đến gặp mình xin làm bài kiểm tra cải thiện điểm. Tụi nhỏ nói: "Con không muốn xếp loại khá vì kỳ rồi con bị loại trung bình. Con muốn năm sau được ở lại trường mình cô ạ", "Con đã tập viết rất nhiều cô ạ, chữ con được như thế này là cả một thay đổi ghê gớm. Nhưng bài con vẫn bị thấp điểm, con buồn lắm", "Cô chỉ cho con làm sao để viết bài nghị luận xã hội hay đi cô, con sẽ làm theo cô ạ, con muốn viết hay như các bạn điểm cao", "Con và mẹ ngồi làm bài văn này, mất rất nhiều thời gian. Giờ về mẹ hỏi con không biết nói ra sao vì con cũng không biết nó dở bắt đầu từ chỗ nào. Con thấy con cố hoài mà điểm vẫn thấp cô ạ". Thế rồi 4 học sinh ngồi lại vào một góc lớp, chăm chỉ làm đề thi cải thiện cô ra. Nhìn những ánh mắt trong sáng đang tràn đầy căng thẳng, lo lắng, thật lòng mình muốn làm gì đó cho chúng. Nhưng rồi mình vẫn chẳng thể chấm điểm cao vọt hẳn lên so với thực lực học sinh, chỉ dám rón rén ghi vào cuối bài: "Con rất có ý chí. Cô chúc con thi tốt. Con ráng lên".

Những ánh mắt thơ ngây của những đứa học trò tuy lớn xác mà vụng dại, hồn nhiên đó chắc chắn đêm nay sẽ khiến mình khó ngủ.

Dạy gần 150 học sinh, thú thật, tới giờ phút này mình chưa nhớ hết tên tụi nhỏ và thỉnh thoảng vẫn gọi nhầm. Tên họ còn chẳng nhớ, nói gì đến tâm tư, sở nguyện của từng đứa. Đã nhiều lần, mình phải tự giật mình. Như hồi chiều chẳng hạn. Trời ơi, tại sao tới giờ này mình mới biết? Rằng Hạnh Nguyên không phải là đứa học trò viết văn y hệt ngôn tình, đanh đá cá cầy, lại hay phàn nàn về điểm như mình từng nghĩ, mà chỉ là cô bé có đôi mắt tròn xoe, trót xếp loại trung bình kỳ trước và hiện tại đang chịu nhiều áp lực? Rằng nếu nhìn bề ngoài thì Ngọc Thiện có vẻ cẩu thả, làm văn "cho có" như một số bạn nam khác, nhưng thật ra là ngược lại, em có tính cách y hệt như tên em - hiền lành, thánh thiện, em nỗ lực rất nhiều để viết văn hay và viết chữ đỡ nguệch ngoạc. Rằng Tuấn Duy, Cát Tường không chỉ là những học sinh hăng hái phát biểu mà còn rất thích viết văn, mong muốn viết được những bài văn hay như các bạn điểm cao?

Một kỳ học vừa qua, có kể hết ngày cũng không hết những thiếu sót mà với cương vị giáo viên bộ môn, cô phải chịu trách nhiệm. Song cô biết, học sinh của cô tuy hồn nhiên nhưng lại rất biết suy nghĩ, biết thương cô giáo. Nên cô vẫn luôn tin rằng tụi con sẽ làm thật tốt, để vượt lên chính tụi con của ngày thường.

Lúc này đây, cô thương tụi con hơn bao giờ hết. Và cô chỉ biết cầu nguyện. Cùng với viết ra vài dòng vội vã ở đây cho tụi con thôi.

Kỳ sau trở đi cô sẽ chăm ghi chép về tụi con hơn

"Nói đến bà thì không thể nào không nói về bài thơ "Bếp lửa" của nhà văn Bằng Kiều".

(HS Đức Minh 9A5)

- Từ "hà" trong tiếng Hán có nhiều nghĩa, có nghĩa là sông, có nghĩa là ráng chiều, có nghĩa là từ để hỏi, lại có một nghĩa là con tôm nữa.
- Cô ơi vậy tên cô có nghĩa là gì cô? Chắc là con tôm đúng không cô? Hihi, cô ơi con thích ăn con hà lăn bột!
(HS Phúc 7A6)

Trong giờ học bài "Mã Giám Sinh mua Kiều":

- Câu Hỏi quê, rằng: "Huyện Lâm Thanh cũng gần" vi phạm phương châm về chất ở chỗ nào?
My hăng hái:
- Thưa cô Mã Giám Sinh nói dối ạ. Mã Giám Sinh không phải ở Lâm Thanh mà lại nói là ở Lâm Thanh.
- Tốt. Vậy Mã Giám Sinh quê ở đâu?
- Dạ thưa cô, Lâm Đồng ạ.
(HS My 9A5)

"Đôi chân của nó thì lúc nào cũng khỏe, em nói đôi chân nó khỏe vì có lần em thấy con mèo mun nhà em đã nhảy từ trên mái nhà xuống thế mà nó vẫn còn sống nhăn răng".

(HS Minh 7A6)

"Em học lớp 7. Học trường này đã nhiều năm (hẳn là nhiều năm) nhưng em quý nhất cô Hà.

Cô Hà chỉ cao hơn bạn Quỳnh Anh và bạn Phúc (hai đứa lùn nhất lớp 7A6) một chút. Cô là giáo viên năm đầu, hay đi trễ, hay than là công việc lu bu, lại còn không biết sắp xếp công việc khoa học. Nhưng nhờ có sự giúp đỡ của chúng em, cô có nhiều tiến bộ.  

Cô dạy hay, cho chúng em chơi nhiều trò chơi, hay mua sách cho chúng em và rất thương chúng em. Em thương cô Hà lắm". 

(HS Bảo 7A6)

"Quả bàng có nhiều công dụng đối với người và động vật. Cho con người bóng mát, cho chuột thức ăn. Có lần em lượm được một quả bàng, ăn thử thấy chát chát chua chua nhưng chuột lại thấy ngon, hay gặm để đỡ ngứa răng". 

(HS Phúc 7A6)

"Đề: Viết thư cho một người bạn nước ngoài.

Bài làm: "Chào bạn Đào. Chắc bạn không biết mình đâu nhỉ? Nhưng mình biết bạn đấy. Tất cả mọi người đều biết những hành động gần đây của bạn ở ngoài biển Đông. Bạn coi chừng bạn nghe.

Không thân ái. Chào Đào!"

(HS Đoan 7A6)

[Phần 2] 3 bước soạn bài hiệu quả (Ngọc Hà dịch)

Nguồn: http://www.wikihow.com/Make-a-Lesson-Plan

Bước 2: Dàn dựng buổi học

1. KHỞI ĐỘNG (HÂM NÓNG)

Lý do là: vào lúc bắt đầu tiết học, não bộ học sinh thường chưa tập trung ngay được. Lấy ví dụ về phẫu thuật tim. Nếu một người lập tức đi vào giải thích cách làm (chúng ta có lẽ đều sẽ bắt đầu như vậy cả), thì nào, chậm lại một chút và nói về con dao mổ cái đã. Hãy bắt đầu một cách dễ dàng như thế. Đó là mục đích của khởi động: không phải đo lường kiến thức học sinh, mà là đưa chúng vào đúng đường ray giáo viên mong muốn.

•  Hoạt động cho phần khởi động có thể chỉ là một trò chơi đơn giản (chẳng hạn hỏi các từ vựng theo chủ điểm để kiểm tra học sinh hiểu bài tới đâu, nhớ được gì). Cũng có thể hỏi một câu bất kỳ, tổ chức chơi trò mingle, hoặc nói chuyện về một tấm hình. Dù là gì chăng nữa, hãy để học sinh nói. Để chúng được nghĩ ngợi về chủ đề bài học (kể cả khi bạn không nói ra chủ đề ấy một cách rõ ràng).

2. TRÌNH CHIẾU THÔNG TIN

Vấn đề chỉ là làm sao cung cấp thông tin một cách rõ ràng, thẳng thắn nhất thôi, đúng vậy chứ? Dù bạn thiết kế bài dạy theo cách nào thì cũng hãy bắt đầu bằng việc trình chiếu thông tin trước. Đó là một đoạn phim, một bài hát, đoạn văn, hoặc một khái niệm. Và đó phải là một nội dung hết sức cốt lõi của toàn bài.

• Dựa vào khả năng học sinh, bạn chọn xem mình sẽ nói những ý chính nào. Hãy nghĩ xem mình phải quay ngược trở lại bao xa để giải thích những nội dung cốt lõi đó. Ví dụ, câu “Anh ấy đặt áo choàng trên giá” sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu không biết “áo choàng” và “giá” có nghĩa là gì. Hãy đưa cho học sinh những khái niệm cực kì đơn giản và để phần tiếp theo của bài học củng cố cho khái niệm đó.
• Cũng khá là hữu ích nếu nói thẳng ra luôn với học sinh là chúng sắp học gì. Tức là cho chúng biết mục tiêu bài học. Không thể có gì rõ ràng hơn cách này. Học sinh sẽ biết trước là chúng sẽ thu được gì sau hôm nay.

                                        

3. LUYỆN TẬP CÓ HƯỚNG DẪN

Giờ thì học sinh nắm được các thông tin cần thiết rồi, cho nên bạn sẽ nghĩ ra một hoạt động nào đó để chúng được thực hành. Tuy nhiên, mọi thứ vẫn còn mới mẻ nên hãy bắt đầu bằng một hoạt động có trợ giúp. Lập bảng, nối hai cột, hoặc nhận diện hình ảnh. Một ví dụ: chúng ta rõ ràng không thể nào học viết một đoạn văn trước khi học điền vào chỗ trống. Học sinh cũng vậy!

• Nếu đủ thời gian để tiến hành 2 hoạt động thì sẽ tốt hơn. Ý tưởng này rất hữu hiệu khi ta muốn kiểm tra hiểu biết của học sinh trên hai mức độ khác nhau – chẳng hạn như viết và nói (hai kĩ năng riêng biệt). Cố gắng kết hợp nhiều hoạt động đa dạng cho những học sinh có khuynh hướng khác nhau.

                                           

4. KIỂM TRA THÀNH QUẢ LÀM VIỆC, ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG

Sau khi luyện tập có hướng dẫn, hãy đánh giá học sinh. Chúng có tỏ ra hiểu những gì giáo viên trình chiếu trước đó? Nếu có thì tốt. Bạn có thể tiếp tục, giải thích thêm những yếu tố hóc búa hơn trong khái niệm ban đầu hoặc cho học sinh luyện tập những kĩ năng khó hơn. Còn nếu học sinh chưa hiểu, hãy quay lại khái niệm. Tự đặt câu hỏi: Làm thế nào để cung cấp khái niệm theo một cách khác đây?

• Dạy một thời gian, chắc chắn bạn biết những học sinh tiếp thu kém. Hãy ghép cặp chúng với các học sinh khá để lớp tiến bộ. Không ai muốn để những học sinh cá biệt bị bỏ lại phía sau, nhưng chúng ta cũng chẳng muốn cả lớp phải dừng lại đến khi ai nấy đều đã hiểu bài rồi mới học tiếp.

                               

5. HOẠT ĐỘNG TỰ DO

Đến đây thì học sinh đã có căn bản, nên để cho chúng tự luyện tập. Nhưng đừng nghĩ là bạn có thể ra khỏi phòng! Điều này chỉ có nghĩa là học sinh cần cố gắng sáng tạo hơn nữa để bản thân chiếm lĩnh được thông tin giáo viên cung cấp. Vậy làm sao để tâm trí học sinh tự do rộng mở?

• Tất cả tùy thuộc vào nội dung bài học và kĩ năng bạn muốn kích thích ở học sinh. Có thể tổ chức bất cứ cái gì theo ý bạn: ví dụ như một dự án làm con rối trong vòng 20 phút, hoặc một dự án khác kéo dài 2 tuần với chủ đề bao trùm là cuộc tranh luận nảy lửa về thuyết tiên nghiệm.

                                       

6. DÀNH THỜI GIAN CHO NHỮNG CÂU HỎI

Nếu lớp học dư dả thời gian để gói trọn vấn đề, hãy dành 10 phút cuối cho những câu hỏi. Có thể bắt đầu bằng một cuộc thảo luận và chuyển tới những thắc mắc sâu hơn nhằm khám phá bản chất vấn đề. Hoặc đây có thể là thời gian để bạn nói lại vấn đề một cách rõ ràng, đơn giản và sáng sủa hơn. Cả hai cách này đều có ích cho học sinh.

• Nếu có một nhóm học sinh không bao giờ chịu giơ tay, hãy để chúng làm việc luân phiên với nhau. Chẳng hạn đưa cho chúng một khía cạnh của chủ đề rồi yêu cầu thảo luận 5 phút để phản biện. Sau đó mang vấn đề chính trong cuộc thảo luận đó trước lớp cho các nhóm khác tiếp tục thảo luận. Những chi tiết thú vị chắc chắn sẽ sinh ra từ đây!

                                     

6. KẾT THÚC VẤN ĐỀ CỤ THỂ

Theo một nghĩa nào đó, một bài học giống một cuộc trò chuyện. Nếu chỉ đơn thuần dừng nó lại, dường như có gì đó vẫn còn lơ lửng. Cách làm này không sai, nhưng để lại cảm giác lấn cấn, không thoải mái. Nếu còn thời gian thì hãy cố gắng tổng kết bài học trước học sinh và trình bày rõ ràng, cụ thể nhất những gì học sinh vừa học được.

• Dành 5 phút để nhắc lại khái niệm chính của bài học. Đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức (đừng đưa thêm thông tin mới) để tóm tắt lại những gì cả cô và trò vừa làm được, thu được trong buổi học. Và công việc của bạn sẽ kết thúc trong sự trọn vẹn, chắc chắn.

(Còn nữa)

[Phần 1] 3 bước soạn bài hiệu quả (Ngọc Hà dịch)

Nguồn: http://www.wikihow.com/Make-a-Lesson-Plan

Để soạn được một giáo án hiệu quả nhất, dĩ nhiên bạn sẽ phải bỏ ra rất nhiều thời gian, sự chăm chỉ cùng khả năng thấu hiểu mục tiêu, năng lực học tập của học sinh. Mục đích của soạn giáo án cũng giống như mục đích của việc dạy học nói chung, đều là để thúc đẩy học sinh hiểu những gì bạn đang dạy và ghi nhớ nhiều nhất có thể. Sau đây là một số ý tưởng giúp bạn tạo ra hiệu suất tối đa cho công việc này.

Bước 1: Vạch ra CẤU TRÚC CƠ BẢN cho giáo án

Mục tiêu: Dạy học sinh hiểu về các mùa

1. Hiểu rõ mục tiêu của mình

Khi bắt đầu mỗi bài soạn, hãy viết mục tiêu bài học vào phần trên cùng của giáo án. Hãy làm cho mục tiêu ấy trở nên đơn giản tới không ngờ nổi. Chẳng hạn: “Học sinh có khả năng nhận biết những cấu trúc cơ thể khác nhau của động vật cho phép chúng ăn, thở, vận động và phát triển”. Một cách cơ bản nhất, đây chính là những gì mà học sinh có thể làm được sau khi học bài! Nếu muốn kỹ hơn một chút, chúng ta sẽ nói rõ hơn cách để học sinh thực hiện được mục tiêu này (qua video, trò chơi hay thẻ flashcard, v.v..?)

• Nếu đang phải làm việc với những học sinh giỏi, chúng ta có thể đặt ra những mục tiêu cơ bản kiểu như “Phát triển kỹ năng đọc hoặc viết”. Trường hợp này đòi hỏi bạn phải tập trung vào mục tiêu phát triển kỹ năng hoặc hình thành khái niệm. Bạn có thể xem lại một bài viết gần đây trên wikiHow để hiểu rõ hơn cách viết mục tiêu bài học.

Hiểu văn xuôi của Shakespeare từ một góc nhìn khác, chuẩn bị thi giữa kỳ

2. Viết ra đại ý

Dùng bút nét lớn để gạch đầu dòng những ý tưởng lớn nhất cho bài học. Ví dụ, nếu bài học của bạn là về Hamlet của Shakespeare, thì đại ý phải bao quát được vị trí của Hamlet trong sự nghiệp Shakespeare; mức độ xác thực của các sự kiện lịch sử được miêu tả trong tác phẩm; và mối liên hệ giữa chủ đề khát vọng và do dự với hiện thực xã hội ngày nay.

• Điều này cũng còn tùy thuộc vào độ dài tiết học. Chúng ta có thể ước lượng khoảng tầm 6 bước cơ bản cho mỗi bài học, và tất cả 6 bước này phải được nói tới trong đại ý. Dĩ nhiên bạn có thể ước lượng nhiều bước hơn thế.

3. Lập biểu đồ thời gian

Nếu có quá nhiều nội dung phải dạy trong một khoảng thời gian cố định, hãy chia bản kế hoạch của bạn thành từng phân đoạn mà ở đó, ta có thể điều chỉnh tốc độ giảng dạy nhanh lên hay chậm đi, phòng khi có những nội dung/tình huống đột xuất xuất hiện. Chúng ta sẽ thử thực hành điều này trên một tiết học kéo dài 1 tiếng.

-        1:00 đến 1:10 (10p): Khởi động: Thiết lập sự tập trung của cả lớp và kết nối nội dung thảo luận hôm qua (về các bi kịch kinh điển) với vấn đề của hôm nay (vở kịch Hamlet).
-        1:10 đến 1:25 (15p): Trình chiếu thông tin: Tóm tắt sự nghiệp Shakespeare, tập trung vào giai đoạn 2 năm trước và sau Hamlet.
-        1:25 đến 1:40 (15p): Thực hành có hướng dẫn: Cả lớp thảo luận về chủ đề chính của vở kịch.
-        1:40 đến 1:55 (15p): Tự thực hành: Cả lớp viết những đoạn văn ngắn mô tả những sự kiện ngày nay theo văn phong Shakespeare. Đặc biệt, nên khuyến khích những học sinh khá viết 2 đoạn văn, và kèm cặp thật tỉ mỉ đối với những học sinh tiếp thu chậm hơn.
-        1:55 đến 2:00 (5p): Kêt luận: Thu lại bài làm của học sinh, giao bài tập về nhà, giải tán lớp học.

4. Thấu hiểu học sinh

Hãy nhận diện thật rõ đối tượng mà bạn đang có trách nhiệm giáo dục. Phong cách học tậpcủa chúng là gì (thiên về thị giác, thính giác, xúc giác hay kết hợp tất cả)? Những gì chúng đã biết rồi, chỗ nào còn chưa rõ? Trước tiên hãy hướng trọng tâm giáo án tới việc đáp ứng nhu cầu của tất cả các nhóm học sinh trong lớp, rồi sau đó mới thay đổi dần để phù hợp với những học sinh khiếm khuyết, những em gặp khó khăn trong việc tiếp thu hoặc không có động lực học, cũng như học sinh tài năng.

• Điều thách thức ở đây là bạn đang làm việc với một tập hợp hỗn độn những người hướng ngoại và hướng nội. Một số học sinh thể hiện ưu thế khi làm việc độc lập trong khi số còn lại sẽ phát triển tốt nếu được làm việc cặp/nhóm. Bạn phải hiểu rõ điều này để tạo ra các hoạt động tác động được lên từng nhóm sở trường khác nhau.
• Chưa dịch được.

5. Tạo mô hình học tập dựa trên sự tác động lẫn nhau giữa các học sinh khác nhau

Một số học sinh làm tốt khi được độc lập, số khác theo cặp, số khác theo nhóm lớn. Khi bạn để chúng tự tác động và xây dựng lẫn nhau cũng chính là lúc bạn đang làm công việc của mình. Tuy nhiên, vì mỗi học sinh đều khác biệt, nên hãy cố tạo điều kiện để tất cả các hình thức tác động có thể có đều được xảy ra. Học sinh của bạn (và tinh thần đoàn kết lớp) chắc chắn sẽ khá lên!

• Trên thực tế, bất kỳ hoạt động nào cũng có thể được thiết kế thành các dạng khác nhau: làm độc lập, làm theo cặp và theo nhóm. Nếu ý tưởng của bạn đã được sơ đồ hóa chi tiết rồi thì hãy xem thử có cách nào sửa chữa nó để kết hợp thêm các dạng thức hoạt động khác không. Thường thì vấn đề chỉ nằm ở chỗ bạn có khéo léo chắp nối vấn đề hay không thôi.

6. Đặt bài dạy vào nhiều phong cách đa dạng

Chúng ta có những học sinh chẳng thể ngồi yên suốt một đoạn phim dài 25p, và chúng ta cũng có những học sinh đọc say sưa một đoạn trích dài 2 trang giấy mà chẳng phân tâm chút nào. Trong hai nhóm học sinh trên, chẳng có nhóm nào ngớ ngẩn hơn nhóm nào cả. Hãy giúp đỡ chúng bằng cách thay đổi hoạt động liên tục để tận dụng những khả năng khác nhau của các em.

• Mỗi học sinh học theo một cách khác nhau. Một số cần phải được nhìn thấy thông tin, một số cần nghe, và số khác cần được sờ nắm chúng theo đúng nghĩa đen. Nếu bạn đang dành một khoảng thời gian đáng kể để nói thì nên dừng ngay việc này lại đi, và, thay vào đó, để học sinh tự nói. Nếu chúng đang đọc, bạn thử đưa ra một hoạt động thực hành để kiến thức được đi vào thực tiễn sinh động. Khi ấy, học sinh cũng sẽ ít cảm thấy chán nản hơn.

Bước 2

Trích dẫn truyền cảm hứng

Tell me a fact and I’ll learn. Tell me a truth and I’ll believe. But tell me a story and it will live in my heart forever. (Cho tôi một kiến thức và tôi sẽ học. Cho tôi một sự thật và tôi sẽ tin. Nhưng kể cho tôi một câu chuyện, và nó sẽ ở trong tim tôi mãi mãi).
- Giám đốc Marketing của IBM đã dùng câu ngạn ngữ này làm chữ kí email.

Cách bạn truyền đi thông điệp, cảm hứng của mình nhanh nhất, chính là qua những câu chuyện. Điều đó không chỉ đúng trong marketing, quảng cáo, bán hàng mà còn đúng với mọi phương diện khác trong cuộc sống. 

https://www.facebook.com/toatauhub/photos/a.1514059855501539.1073741828.1508397619401096/1560540684186789/?type=1&theater

LỜI KHUYÊN CHO NĂM HỌC MỚI - MỘT VÀI MẸO NHỎ CHO GIÁO VIÊN MỚI ĐI DẠY LẦN ĐẦU (Ngọc Hà dịch)

Ảnh: Snowman - Psychology Applied to Teaching (Cám ơn Cấn Nguyễn Hải Yến đã gửi tài liệu này cho tôi)

Nguồn: http://happyteacherhappykids.com/back-to-school-advice-tips-for-new-teachers/

N.D:

Tôi dịch bài viết này sau khi đọc nó trên một trang web theo tôi là khá hữu ích: Happy Teacher, Happy Kids. Bài viết đặt ra mục đích giản dị là để chia sẻ, cho nên những ai say mê các thứ triết lý, kỹ năng sống và giáo dục đao to búa lớn đầy rẫy ngoài kia sẽ không tìm thấy ở đây thứ bạn cần.

Việc có hứng thú dịch một bài viết như thế này cho tôi chứng kiến ở bản thân mình một sự thay đổi. Trước đây tôi chỉ quan tâm đến các bài viết lý thuyết liên quan đến chuyên ngành tôi theo đuổi hoặc yêu thích ở Đại học, đôi khi là liên quan đến tác giả tôi đang đọc. Giờ đây, khi đã (tạm gọi là) "lăn lộn" trong việc dạy học một cách thật sự (hồi thực tập chỉ là "giả sự" thôi, :P), tôi mới thấy mấy thứ mình cho là tầm phào lại thành ra quan trọng, còn những chuyện trước kia vẫn rất rất cần, nhưng nếu tôi cứ sống không điều độ, không kế hoạch thì lập tức chúng sẽ trở thành chuyện "hoa lá cành" cả.

Trong một tháng qua, tôi đã từng nán lại trường tới tối mịt, từng trở về nhà trong tình trạng cả người lẫn nhà đều bẩn thỉu, từng biết cảm giác cứ chi li với mấy thứ trang trí vặt vãnh thì cái gì cũng sẽ "chị ơi sao em làm hoài, làm hoài mà không xong"... :D. Tất cả những diều đó sẽ được đề cập tới trong bài viết nhỏ này. Thêm một lý do, công việc hiện tại của tôi có khá nhiều điểm tương đồng với lớp học trong bài viết: phải làm chủ nhiệm đối tượng HS nhỏ (tăng động :P), GV chịu trách nhiệm riêng 1 căn phòng, phải trang trí, rồi sống trong đó như ngôi nhà thứ 2, và đặc biệt là sự tương đồng về cường độ làm việc. Thật ra tôi nghĩ làm việc gì cho đến nơi đến chốn thì cường độ cũng đều phải rất là ghê gớm cả - cho nên mấy bạn nghĩ "đi dạy nhàn" thì đừng đọc. :D Nói vui thôi, bạn cứ đọc đi để học cách sắp xếp, không chỉ việc dạy học, mà có khi là nhiều việc khác nữa trong cuộc sống của mình.

Trong bản dịch, tôi bỏ mục 2 và thay đổi lại thứ tự đề mục để phù hợp hơn với đối tượng giáo viên THCS-THPT. Đồng thời, có một (hoặc một vài) chỗ tôi chưa dịch được. Tôi đã bôi đậm để đánh dấu lại. Bài này hoàn thành trong những giờ phút ngắn ngủi nán lại trường học sau mỗi ngày (vậy là không tuân thủ lời khuyên số 1 T_T), cho nên không tránh khỏi mấy chỗ dịch ẩu. Mời các bạn nếu không quan trọng lắm thì đọc chơi, còn nếu yêu tôi thì góp ý cho tôi để bản dịch tốt hơn. ;)

Dài dòng quá. Xin cám ơn! :P :D

1. ĐẶT RA THỜI GIAN NHẤT ĐỊNH ĐỂ RỜI TRƯỜNG HỌC MỖI NGÀY VÀ NHỚ LUÔN LUÔN TUÂN THỦ

Luôn có rất nhiều việc bạn phải làm và điều đó khiến bạn cứ nán lại làm việc ở trường sau khi đã hết giờ. Việc sẽ chẳng chạy đi đâu mất cả. Thiết lập một khoảng riêng tư cho cuộc sống cá nhân sẽ giúp kiểm soát stress và tạo sự thư thái để chuẩn bị cho ngày hôm sau.

2. CHỦ ĐỘNG ĐỀ NGHỊ ĐƯỢC DỰ GIỜ CÁC GIÁO VIÊN GIÀU KINH NGHIỆM

Tôi đã học rất nhiều được từ việc quan sát thực tế giảng dạy của các đồng nghiệp cùng khối lớp với mình, nhiều hơn bất kỳ buổi thuyết trình nghiệp vụ nào. Thật may mắn khi được ở trong một đội ngũ dạy học vững mạnh và cởi mở đến như vậy. Những quan sát không vì quy định này đã tạo nên một sự thay đổi khổng lồ trong kỹ năng dạy học của tôi.

3. VÀO CHỦ NHẬT, HÃY LÊN KẾ HOẠCH CHO TẤT CẢ NHỮNG HOẠT ĐỘNG SAU GIỜ LÀM CỦA BẠN TRONG SUỐT 1 TUẦN VÀ VIẾT VÀO SỔ TAY

Hãy thúc giục bản thân sắp xếp và liệt kê những điều kiểu như tập thể thao, mua đồ tạp hóa, chuẩn bị thức ăn, giặt ủi,v.v.. Viết chúng vào sổ tay sẽ giúp bạn tập trung vào làm những việc có khả năng giảm stress và khiến ngày trôi qua êm đềm hơn. Tôi đã có quá nhiều ngày về nhà trong tình trạng kiệt sức, chẳng có quần áo sạch cho sáng hôm sau, ăn đại bất kể thứ gì trong bữa tối. Đơn giản thôi nhưng việc lên kế hoạch cho những điều bình thường, vụn vặt này sẽ trở nên rất hữu ích khi công việc ở trường quá bận rộn. Điều này khiến tôi có ý thức kiểm soát và làm chủ mọi việc. Bạn sẽ vững tâm hơn khi mà công việc ở trường càng lúc càng khiến mình trở nên điên cuồng.

4. CHUẨN BỊ MỘT NGĂN KÉO DỰ TRỮ Ở GÓC LÀM VIỆC CỦA BẠN

Bạn dành quá nhiều thời gian ở lớp và dần dần, nó trở thành ngôi nhà thứ hai của bạn. Hãy luôn có trong tay những thứ thiết yếu, chúng sẽ chăm sóc cho bạn khi có những tình huống không như ý, dù là nhỏ nhất, phát sinh. Đây là vài thứ tôi luôn cất lại cho mình: chỉ nha khoa, dây buộc tóc, kẹo ngậm ho, chất khử mùi, dép lê, bao tay, khăn, tất, bấm móng tay, pin dự phòng, son bóng, phấn trang điểm, thiệp sinh nhật và thiệp cám ơn dự trữ, kẹo gôm và snacks. Tôi cũng luôn dự phòng một cái áo khoác trong lớp để sử dụng vào những ngày thay đổi thời tiết đột ngột.

5. LƯU TRỮ (HỒ SƠ HÓA) TẤT CẢ NHỮNG LẦN LIÊN LẠC VỚI PHỤ HUYNH VÀ BAN GIÁM HIỆU

Phải thành thật thừa nhận rằng tôi vẫn đang phải "đấu vật" với điều này. Nó là một công việc buồn tẻ nhưng thiết yếu. Hãy chuẩn bị một cuốn sổ nhỏ và luôn để nó đi kèm với giáo án (hoặc sổ kế hoạch) của bạn. Không cần trang trí cầu kỳ. Ghi chú lại ngày mà bạn đã liên hệ với phụ huynh hoặc ban giám hiệu cùng một vài dòng về trọng tâm của buổi nói chuyện. Angela Watson có một món quà đặc biệt cho chúng ta đó là một mẫu sổ mà bạn có thể sử dụng cho việc này (http://www.teacherspayteachers.com/Product/FREE-Parent-Teacher-Communication-Log-Forms-for-Documenting-Phone-Calls-344961)

6. CHUẨN BỊ GIÁO ÁN DỰ PHÒNG CHO NGƯỜI DẠY THAY VÀ SẴN SÀNG ĐỐI PHÓ VỚI MỌI ỐM ĐAU KHÔNG MONG ĐỢI TRONG NĂM HỌC

Điều này sẽ khiến bạn thoải mái hơn trong năm học. Hầu hết các giáo viên mới đều rất dễ đổ bệnh. Tôi đã kết thúc năm đầu đi dạy với tất cả các thể loại bệnh kỳ lạ nhất (nổi bật trong đó là phát ban, đau mắt đỏ, tinh hồng nhiệt (còn có tên là xcalaxin)) và thật chẳng có gì khổ bằng cố gắng soạn giáo án cho người dạy thay trong tình trạng quá mệt mỏi như vậy. Cho nên, sẽ dễ chịu hơn rất nhiều nếu chỉ việc gửi email giáo án mà bạn đã dự phòng cho người dạy thay sau đó ngủ một giấc!

7. TẬP LUYỆN CÁCH DIỄN ĐẠT TÍCH CỰC TRONG NHỮNG TRƯỜNG HỢP CĂNG THẲNG VỚI PHỤ HUYNH/NGƯỜI QUẢN LÝ

Chắc chắn sẽ có vài cuộc nói chuyện căng thẳng như vậy diễn ra trong năm đầu bạn dạy học và cả sau này nữa. Hãy giữ bình tĩnh bằng mọi giá để có thể lắng nghe nhiều nhất. Và sau đó hãy thể hiện sự thông cảm với người bạn đang nói chuyện cùng. Tôi thường muốn trả lời hoặc đưa ra phương án ngay lập tức nhưng đều thất bại bởi tôi chẳng biết nói gì khi liên tục bị dồn ép. Những lúc đó, tôi cố gắng hồi đáp bằng một vài câu kiểu như: "Cám ơn chị đã cho tôi biết điều này. Tôi sẽ nghĩ về nó nhiều hơn và phản hồi cho chị sớm". Mẫu câu này cho chúng ta thời gian để kiềm chế và ngẫm nghĩ xem nên làm gì tiếp theo. Bên cạnh đó, tôi đặc biệt muốn bạn download một món quà kỳ diệu nữa từ Aspire to Inspire, “Đối phó với phụ huynh khó tính: Kỹ năng nghề nghiệp không mong đợi”(http://www.teacherspayteachers.com/Product/Dealing-with-Difficult-Parents-Unexpected-On-the-Job-Training-566812). Đây là một kho tàng lời khuyên cực kỳ quý báu cho giáo viên! 

8. MỖI TUẦN, HÃY LÀM CÙNG VỚI LỚP ÍT NHẤT MỘT VIỆC CÓ THỂ NHẮC BẠN VỀ LÝ DO NGÀY XƯA BẠN CHỌN NGHỀ GIÁO.

Tôi yêu ca hát và chơi dương cầm, vì thế được dạy học sinh lớp Một hát những bài kiểu như The Rainbow Connection, Inch by Inch hay A You're Adorable khiến tôi vui vẻ và cảm thấy gắn bó với lớp mình hơn. Tôi cũng rất thích được nằm xoài ra sàn nhà để làm các dự án mỹ thuật với học sinh. Chúng tôi đã thực sự hào hứng khi được tô màu trang trí cho một poster hết sức độc đáo về môn Toán của cô Jenny. (chi tiết:http://www.teacherspayteachers.com/Product/End-of-the-year-math-review-large-group-posters-Addition-and-Subtraction-1227878). Chúng tôi cũng tổ chức một nhóm hát theo băng hình với các bài hát trong phim Frozen vào tuần cuối cùng của năm học và mọi thứ diễn ra rất vui nhộn. Trong suốt năm học đó, tôi cũng đã duy trì nỗ lực để thấu hiểu được một vài sở thích của bọn trẻ như Nora Ầm Ĩ (sách), Pinkerton (ban nhạc rock), Pippi tất dài(sách), George & Martha (show truyền hình), hay Cá sấu Lyle (sách). Hãy tìm cách chia sẻ điều bạn thật sự thấy thú vị với lũ trẻ, mọi áp lực sẽ tan biến và bạn trở nên vui vẻ hơn. Luôn có một cách nào đó để lồng ghép những hoạt động như trên vào giờ dạy và bạn sẽ được tiếp thêm năng lượng để vững vàng đi đến cuối năm học.

9. HÃY GHI CHÉP LẠI TẤT CẢ NHỮNG BÌNH LUẬN VUI NHỘN, ĐÁNG YÊU TỪ HỌC SINH NHƯ MỘT KÝ GIẢ

Bạn nghĩ rằng mình sẽ luôn ghi nhớ những khoảnh khắc này nhưng trên thực tế, chúng đang bắt đầu phai mờ đi rất nhanh. Một trong những câu chuyện về học sinh mà tôi thích nhất là chuyện về cô bé rất đặc biệt sau đây. Em trở thành đề tài bàn luận của cả lớp trong suốt ngày nọ vì con chó cưng của em ở nhà vừa sinh con. Chúng tôi nghe em kể tên từng chú chó, nắm bắt các thông tin mà với em là hết sức sống còn, cũng như theo dõi từng chi tiết sinh động về những chú cún nhỏ trong lời kể. Sau đó, mẹ của một số bạn trong lớp đã liên lạc với người kể chuyện bé nhỏ của chúng tôi để nhận nuôi những bạn thú nhỏ này, với mục đích duy nhất là để trân trọng hơn những chú cún con. Không có chúng, không bao giờ có những con chó lớn! Tôi bắt đầu yêu trí tưởng tượng phong phú của cô bé. "Cuốn nhật ký hành trình" của tôi có một số trang dành riêng cho em và mỗi lần nhớ về những năm tháng đó, tôi luôn phải mỉm cười. Đọc lại "cuốn nhật ký hành trình" đó cũng là một sự tiếp sức thật sự khi bạn đang chìm ngập trong công việc và thấy stress vì chuyện dạy học. Sẽ tốt vô cùng nếu luôn có một "người nhắc nhở" bạn về những khoảnh khắc vui tươi của đời sống như vậy ở ngay trên tay để bạn lật giở bất cứ lúc nào.

10. ĐỪNG TỰ KHIẾN MÌNH ĐIÊN ĐẦU LÊN BẰNG VIỆC TRANG TRÍ LỚP QUÁ CẦU KỲ VÀ TỈ MỈ

Học sinh vẫn học tốt và có một năm học tuyệt vời kể cả khi bạn không trang trí lớp vui nhộn. Tôi thích lớp tôi đầy bảy sắc cầu vồng và những chú ong nghệ, nhưng tôi đã phải mất 9 năm trời để tự làm ra từng thứ một trong số những đồ trang trí cầu kỳ đó. Tôi luôn nói vui rằng chủ đề trang trí của lớp tôi trong những năm đầu tiên là “school” followed by “learning” with maybe a dash of “tidiness” (chưa dịch được). Một cách nghiêm túc: Cho dù như vậy thì hãy tiết kiệm tiền đi! Sẽ hiệu quả về mặt kinh tế hơn nếu như bạn thử tìm trong các kho xả hàng giá rẻ, lớp học của các giáo viên vừa nghỉ hưu hay trên các trang web như Craig’s List, Ebay, v.v.. cho những món đồ mà bạn đã phải mày mò làm ra suốt một thời gian dài.

11. ĐỪNG SO SÁNH KHỞI ĐẦU CỦA BẠN VỚI ĐOẠN GIỮA CỦA MỘT AI ĐÓ

Tôi thích câu trích dẫn đó! Tôi biết chúng ta sẽ rất dễ rơi vào so sánh lớp mình với những lớp khác mà mình nhìn thấy trong khuôn viên trường hoặc trên mạng xã hội. Và tôi cũng biết rằng điều đó thường dẫn tới tâm lý mặc cảm về chính mình trong cương vị một giáo viên. Thỉnh thoảng tôi vẫn phải tự đấu tranh với tâm lý đó và chắc hầu hết giáo viên cũng đều phải làm việc này, trong một chừng mực nhất định. Tôi vẫn luôn cố gắng áp dụng trích dẫn trên như một câu thần chú cho riêng mình và hy vọng, bạn cũng sẽ nhắc nhở bản thân mình như vậy, đặc biệt nếu bạn là giáo viên mới.

Xin được chúc bạn may mắn trong năm đầu dạy học! Hãy yêu bản thân và nhớ phải thật vui vẻ với học sinh! 

Hãy thoải mái bình luận hoặc gửi email cho tôi nếu có bất kỳ câu hỏi nào. Tôi rất hân hạnh được giúp bạn tháo gỡ.

Nguồn: http://happyteacherhappykids.com/back-to-school-advice-tips-for-new-teachers/

Mời các bạn theo dõi trang Facebook về dạy học của tôi tại đây: https://www.facebook.com/ngochalsts

Đọc lại Tô Hoài

Hôm nay là ngày mất nhà văn Tô Hoài. Tôi thức thêm một chút trước khi đi ngủ và đọc lại Cát bụi chân ai.

Việc đọc lại này dĩ nhiên không phải giải thích vì không có gì khó hiểu. Trước mỗi cái chết của nhà văn, thiên hạ vẫn thường xem đó là dịp để đọc lại tác phẩm của nhà văn đó như một cách để tưởng nhớ. Nó khác với sự phản ứng rất ư khó hiểu của những bạn vì quá say mê facebook thành ra suốt ngày kêu gào chống facebook, chống chia sẻ, chống phong trào, dù là phong trào đọc lại một tác giả vừa mất.

Phải đọc một nhà văn, cố để hiểu họ và đã có những kỷ niệm trên một vài trang sách với họ, mới hiểu được cảm xúc trước sự ra đi của họ là điều có thật. Nó đến, nhẹ nhàng và vương vấn, lập tức đưa ta trở lại với những lần đọc sách ấy, và những lần ấy nữa... Giống như một cái duyên, một lần nào đó trong đời mình đã chạm vào.

Lan man ít dòng như vậy để cưỡng lại một số cực đoan ở nơi nào đó...

Cũng chỉ đủ thời gian và sức đọc lại một ít trang đầu cuốn này. Đoạn đó viết về Nguyễn Tuân từ quãng đầu thập kỷ bốn mươi ở Hà Nội đến chiến dịch sông Thao mùa hạ năm 1949. Một Hà Nội mơ màng, trầm ấm với dáng hình không thể lẫn của Nguyễn Tuân - người tài tử, người đói đi; một cuộc sống chiến trận rất khác, bình thường với những chuyện nhỏ nhỏ, những câu nói đơn giản, những cảm nhận bình tĩnh,...

Tôi vẫn nhớ nhiều chuyện không còn nhỏ và đơn giản nữa mà Tô Hoài kể ở những chương sau. Nhưng ông vẫn luôn bình tĩnh. Suốt cuốn sách này, Tô Hoài cứ bình tĩnh như vậy mà kể lại một quãng thời gian hết sức rộng dài. Đó phải chăng chính là điều có được ở những người đã ôm trong lòng những đoạn đời không hề ngắn ngủi, những khối trải nghiệm nào đó. Tôi rất sợ những người như vậy.

Chỗ mà tôi dùng bút chì đánh dấu vào sách trong mấy trang đọc lại này là chỗ Nguyễn Tuân liên tục nói: "Những cái ấy phải viết, viết", "Phải viết, cái này phải viết thôi"... Viết, có lúc và có nơi vẫn bị hiểu cực đoan. Hoặc là một thứ lập ngôn có trọng trách cực to lớn. Hoặc là một thứ phù phiếm, tự do tới mức viết gì cũng được. Nằm ngoài những cách nghĩ ấy là viết vì cần phải viết, thế thôi. Viết là ghi để nhớ, để khỏi trôi tuột đi. Chẳng cứ nhà văn. Ai cũng nên chăm viết, dù để ghi lại những thứ nhỏ nhỏ thôi cũng cần. Tôi nhớ chỗ này trong sách chủ yếu là để nhắc mình. Có những lúc tôi say mê viết ra những thứ, hic, nói thế nào nhỉ, mà cũng chả cần nhắc lại làm gì quãng viết ngây ngô đó. Có những khi tôi lại chịu không thể viết được gì. Đó là khi tôi cảm thấy khó khăn do vẫn chưa quen im lặng. Tôi bắt tôi cứ viết, tôi lại xóa đi, im lặng, rồi lại viết. Vì tôi chưa hiểu rằng, thật ra mình phải thấy Cần thì mới viết được. Và tại sao lại cần viết là một bài học khác, khó khăn hơn nữa. Ôi tôi lại lan man. :)

Cũng vì Tô Hoài bình tĩnh quá nên nhiều chỗ nghe như chê mà là khen và ngược lại, hoặc chả phải chê cũng chả phải khen. Tôi cũng đánh dấu lại. Chả hạn, kỳ thực cái danh xưng "diễn viên điện ảnh đầu tiên của Việt Nam" của Nguyễn Tuân hay chuyện Nguyễn Tuân viết về Móng Cái nó không lung linh như mình tưởng, mà bình thường, thậm chí khôi hài, có thể gây thất vọng. ;)

Với cả tôi chả biết mắt bị "viền vải tây" hay "viền vải tây điều" là gì nên tôi cũng đánh dấu lại.

Hẹn hôm sau tôi đọc tiếp, viết tiếp về cuốn này.

Sắp tới tôi định sẽ đọc Chiều chiều, còn viết thì sẽ viết một chút về Việc làng. Những dự định này là nhân dịp tôi đang bổ túc kiến thức về các tác giả Việt Nam, sau một thời chạy loanh quanh đọc hết Đông sang Tây mà chả biết mình thích gì, thậm chí lao vào đọc mấy ông xa lắc hoặc mới tinh mới toe trong khi chuyên ngành của tôi ở Đại học là Văn học Việt Nam hiện đại. Vả tôi thấy mảng này cũng khá quan trọng, nhất là với giáo viên Văn như mình. Cần gì cứ phải Kafka mới sang!